سگ کشي يا آن گونه که به شکل رسمي بيان مي شود، «اتلاف سگ هاي ولگرد»، چندين سال است در شهرهاي بزرگ و کوچک کشور در حال اجراست؛ از رشت، کرج، زنجان و اروميه تا ساري، سمنان، اهواز و چابهار. هرازگاه هم خبر شيوه اتلاف اين جانوران در رسانه ها منتشر شده و واکنش برانگيز مي شود.

 

در برخي شهرها، شهرداري با استخدام شکارچيان و استفاده از تفنگ شکاري اقدام به اين کار کرد و در برخي ديگر، روش هايي مانند زنده گيري و سپس انتقال به محلي مخصوص براي کشتن با روش هايي مثل تزريق دارو... به کار گرفته شده آخرين خبرها پيرامون اين موضوع درباره سگ کشي شيراز بود، آنچه باعث خبرسازشدن اين ماجرا شد، انتشار ويدئوي کشتن سگ ها با تزريق اسيد بود؛ موضوعي که واکنش تند و گسترده اي را در پي داشت. گروهي از حاميان محيط زيست و حيوانات، با برپايي تجمع اعتراضي جلوي شهرداري و اداره محيط زيست استان فارس در شهر شيراز، به اين اقدام واکنش نشان دادند. 

تعدادي از گروه ها و تشکل هاي فعال محيط زيستي هم در اين رابطه با انتشار مطالبي در شبکه هاي اجتماعي اعتراض خود را به اين موضوع اعلام کردند. درهمين شرايط روز گذشته پايگاه خبري سازمان محيط زيست کشور به نقل از مدير کل اين سازمان در استان فارس، اعلام کرد «محيط زيست تا شناسايي و مجازات عوامل کشتار بي رحمانه سگ ها پيگيري لازم را انجام خواهد داد».

مديرکل حفاظت محيط زيست استان فارس تاکيد کرد: «کشتار بي رحمانه سگ ها که در شبکه هاي اجتماعي و خبري اطلاع رساني شده است را مغاير حقوق حيوانات مي دانيم و تا شناسايي و مجازات عوامل، پيگيري لازم را انجام خواهيم داد». حسينعلي ابراهيمي کارنامي، اظهار کرد: «در راستاي حمايت از حيوانات، به موضوع کشتن سگ ها، که در شبکه هاي اجتماعي و خبري اطلاع رساني شده است، پرداخته ايم. هرچند هنوز اطلاع دقيقي از مکان و زمان انجام اين اقدام غيرانساني و اشخاص مجري و آمران معدوم کردن سگ ها توسط تزريق ماده سمي در دست نيست و بايد درباره اصالت فيلم منتشرشده هم کنکاش و بررسي شود و قطعا مرتکبين مورد پيگرد و مجازات قرار خواهند گرفت.»

به گفته مديرکل حفاظت محيط زيست استان فارس، براساس قانون، معدوم سازي سگ هاي ولگرد و ساير حيوانات اهلي در شهرها برعهده شهرداري هاست و آن هم دستورالعمل مشخصي دارد که بايد مطابق قانون اجرايي شود. وي با اشاره به بند ١٥ ماده ٥٥ قانون شهرداري ها، وظيفه نهادهاي ديگر براي معدوم سازي سگ هاي ولگرد را يادآور شد و گفت: «وظيفه معدوم سازي و نظارت بر نحوه معدوم سازي به عهده محيط زيست نيست و در اين زمينه کارگروه ويژه شهرستاني و استاني تصميم مي گيرد. براساس دستورالعمل سال ١٣٩٢ وزارت کشور، که به همه استان ها ارسال شده است، اين وظيفه بر عهده شهرداري ها و دهياري ها گذارده شده است که براساس آن کارگروهي به رياست استانداري تشکيل و در آنجا هم شيوه نامه اي براي نظارت بر نحوه نگهداري سگ هاي گله و ولگرد تهيه شده است که بايد براساس اين شيوه نامه فعاليت ها در استان انجام شود.»

مديرکل حفاظت محيط زيست استان فارس با تاکيد بر اينکه بايد اقدام فوري و عاجل براي پرهيز از تداوم اين کار گرفته شود، ادامه داد: «برابر قانون و آخرين دستورالعمل ها، بخش نامه اي، ابلاغ شد و تکليف هم برعهده شهرداري ها قرار دارد. براساس آن سگ ها بايد زنده گيري شده و معاينه شوند و اگر بيماري مشخص شد، معدوم شوند که آن هم طبق قانون روش معدوم سازي مشخص شده است. عمل غيرانساني و غيراخلاقي کشتن سگ ها در هرجا انجام شده باشد، خلاف مقررات بوده و قابل پيگيري است و ما ضمن اينکه با استانداري و مقامات انتظامي و قضايي استان در اين باره مکاتبه کرده ايم، معاون فني اداره کل محيط زيست استان فارس را مامور پيگيري موضوع براي حمايت از حقوق حيوانات کرده ايم.»

علاوه بر اين پايگاه خبري ديده بان حقوق حيوانات هم با انتشار خبر استفتا از ١٠نفر از مراجع بزرگ تقليد نوشت «رفتار عوامل شهرداري از منظر شرع اسلام مجاز نيست» براساس اطلاعات منتشرشده در اين خبر آيات عظام حسين مظاهري، علوي گرگاني، بيات زنجاني، موسوي اردبيلي، روحاني، نوري همداني، مکارم شيرازي، صانعي، حسيني شيرازي و غروي علياري، به استفتايي به شرح زير پاسخ دادند: «اخيرا افرادي تحت تاثير موارد معدود گزارش بيماري حيوانات شهري، اقدام به تحريک ارگان هايي نظير شهرداري نموده اند که بايد براي مقابله با بيماري يا جلوگيري از خطر حيوانات شهري (نظير سگ و گربه) آنها را معدوم نمود. 

آيا کشتن و معدوم سازي يک گونه حيوان شهري با هدف «امحا» آن را به چنين بهانه اي مجاز مي دانيد؟ با توجه به اينکه گروه هاي حامي محيط زيست، اقداماتي داوطلبانه در جهت مداواي حيوانات انجام مي دهند، آيا صرف هزينه امحا، جمع آوري و معدوم سازي (از قبيل ماشين آلات، تجهيزات، پرسنل و جوايز اهدايي به آنها براي کشتن هر حيوان) را براي درمان و واکسيناسيون اين مخلوقات الهي روا مي دانيد؟ با توجه به حق و حقوق حيوانات براي زندگي، آيا اصولامعدوم سازي يا عقيم سازي پرهزينه اين حيوانات را با هدف امحاي يکي از گونه هاي مخلوقات الهي و حذف جلوه اي از جلوه هاي خلق خدا از شهرها مجاز مي دانيد؟ در صورت اصلاح روش دفع زباله، جمعيت اين جانوارن به صورت طبيعي و زادآوري به صورت پايدار کاسته خواهد شد. آيا حذف فيزيکي آنها با تله، سم، گلوله و کلاانتخاب مرگ سخت را براي آنها روا مي دانيد؟»

اکثر مراجع تقليد در پاسخ به اين استفتا اعلام کرده اند چنين اقدامي روا نيست و آن را جايز ندانستند. به عنوان مثال آيت الله العظمي مکارم شيرازي به اين استفتا اينگونه پاسخ دادند: «بسمه تعالي، تنها در صورتي اين کار جايز است که واقعا احساس خطر از ناحيه آنها شود و راه ديگري جز اين نباشد.» همچنين پاسخ آيت الله العظمي علوي گرگاني نيز به اين شرح است: «بسمه تعالي، معدوم سازي حيوانات و امحاي آنان به وسيله هاي مختلف به بهانه حفظ بهداشت و محيط زيست با توجه به امکان تدبيرات ديگر براي حفظ بهداشت و محيط زيست جايز نيست. البته ازبين بردن برخي حيوانات خاص که موجب اذيت هستند بدون امحاي نسل آنان جايز است.»

براساس اطلاعات منتشرشده در سايت بهداشت محيط ايران دستورالعمل کنترل جمعيت سگ هاي ولگرد، بهمن سال ١٣٨٧ در ستاد مرکزي کنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان در سازمان شهرداري ها و دهياري هاي کشور تصويب شد و از سوي نيکزاد، معاون هماهنگي امور عمراني وقت وزير کشور و رئيس سازمان شهرداري ها و دهياري هاي کشور براي اجرا از سوي شهرداري ها و دهياري هاي سراسر کشور به استانداري ها ابلاغ شده است. دستورالعمل کنترل جمعيت سگ هاي ولگرد پس از حدود يک سال جلسات و بحث و تبادل نظر نمايندگان سازمان هاي عضو ستاد مرکزي کنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان که به ميزباني دفتر هماهنگي خدمات شهري سازمان شهرداري ها و دهياري هاي کشور برگزار شد، تصويب شد. 

اهداف تهيه اين دستورالعمل عبارت است از کنترل بيماري هاي قابل انتقال بين حيوان و انسان از طريق شناسايي کانون تجمع سگ هاي ولگرد و کنترل جمعيت آنها با انتخاب روش مناسب و ارتقاي سطح آگاهي هاي عمومي درخصوص رعايت اصول بهداشتي در مواجهه با حيوانات مزاحم با اولويت سگ هاي ولگرد. بااين حال مشخص نيست براساس کدام تصميم شيوه هايي مانند کشتار خياباني با تفنگ يا ترزيق اسيد به بدن اين جانوران براي معدوم سازي آنها به کار گرفته مي شود.

Go to top